Szanowni Mieszkańcy, Drodzy Sąsiedzi,
Kółko Rolnicze w Łękach Dukielskich działa nieprzerwanie od ponad 130 lat. Jest to organizacja pozarządowa – a więc taka, która nie może prowadzić działalności gospodarczej ani czerpać z niej dochodów. Wszystkie działania Zarządu oraz członków Kółka – zarówno dziś, jak i przez dziesięciolecia – są wykonywane w formie wolontariatu, dla dobra naszej miejscowości.
Od baraków do Domu Kultury – wyjątkowa, polska historia
Jeszcze dekadę temu na miejscu dzisiejszego WCKW stały baraki, w których organizowaliśmy spotkania i wydarzenia. Ich stan był katastrofalny, a groźba rozbiórki wisiała nad nami każdego dnia. Wówczas zapadła decyzja odważna na skalę całej Polski: wiejska organizacja społeczna postanowiła wybudować własny Dom Kultury, aby obronić centrum naszej miejscowości przed komercyjną zabudową (mógł tu powstać m.in. tartak). Tak powstało Wielofunkcyjne Centrum Kultury Wiejskiej w Łękach Dukielskich – obiekt, z którego jako największa wieś w gminie możemy być dumni. To prawdopodobnie jedyny w Polsce Dom Kultury wybudowany przez organizację wiejską od zera, metodą społeczną, z wykorzystaniem kilkudziesięciu pozyskanych dotacji.
Nie było biura, nie było etatów. Wszystkie dokumenty, wnioski, rozliczenia powstawały w naszych domach, po pracy, późnymi wieczorami. Przez prawie 10 lat ciężko pracowaliśmy, aby stworzyć miejsce służące całej społeczności – obecnym i przyszłym pokoleniom.
Wolontariat, społeczna praca i setki godzin bez wynagrodzenia
Kółko Rolnicze nie zatrudniało i nie zatrudnia pracowników. Wszyscy, którzy przez te lata działali – Prezes Małgorzata Tomkiewicz, Wiceprezes Piotr Węgrzyn oraz liczne grono członków – robili to społecznie, nierzadko dokładając z własnych pieniędzy, aby to, co wspólnie budujemy, mogło trwać.
W Łękach funkcjonuje kilka organizacji kulturalnych i każda z nich wnosi wartość. Nigdy nie było i nie musi być między nami rywalizacji. Siłą wsi jest współpraca, nie podziały.
Fundacja Łęki Dukielskie – konieczność wynikająca z prawa i ekonomii
Po zakończeniu budowy pojawiło się najtrudniejsze pytanie: kto utrzyma obiekt o tak dużej powierzchni i tak wysokich kosztach eksploatacji?
Koszt rocznego utrzymania WCKW to kwota, której Kółko Rolnicze nie może pokryć; nie może zarabiać; nie może prowadzić działalności gospodarczej; a składki członkowskie nie wystarczają nawet na kwartał opłat. Dlatego w 2022 roku – zgodnie z prawem – członkowie Kółka Rolniczego powołali do życia Fundację Łęki Dukielskie – podmiot PES (przedsiębiorstwo ekonomii społecznej).
Fundacja: korzysta z obiektu na podstawie legalnej umowy najmu z Kółkiem Rolniczym; prowadzi bistro, organizuje przyjęcia i wydarzenia; zatrudnia obecnie 11 osób; utrzymuje cały obiekt; pozyskała dotacje na wykończenie dużej sali, wyposażenie kuchni, zakup naczyń i sprzętu; przeznacza 100% przychodów na bieżące koszty funkcjonowania WCKW: media, ogrzewanie, sprzątanie, konserwację, drobne naprawy. W praktyce działalność Fundacji nie generuje zysku – jej celem jest wyłącznie utrzymanie obiektu i ochrona majątku powstałego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Bez Fundacji obiekt musiałby zostać zamknięty – a koszty, rachunki i zobowiązania spadłyby na Kółko Rolnicze, które nie ma do tego żadnych możliwości finansowych ani prawnych.
Obowiązek utrzymania celów dotacji – nawet do 10 lat po zakończeniu budowy
Zakończenie budowy to nie „koniec”, a dopiero początek obowiązków. Każdy projekt dofinansowany ma tzw. okres trwałości – nawet do 10 lat. W tym czasie instytucje kontrolne nie sprawdzają już faktur, ale żądać będą dowodów działalności kulturalnej, którą obiekt ma realizować. Jeśli Kółko Rolnicze nie wykaże imprez, spotkań, wydarzeń – może zostać zobligowane do zwrotu dotacji. Ciężar ten spadnie na wszystkich członków KR. Dlatego tak intensywnie zachęcamy do wspólnego działania – bo to obowiązek prawny, a nie „widzi mi się” kogokolwiek.
Podziały i donosy – to rani całą wieś
Ostatni rok przyniósł bolesne doświadczenia: zamiast dumy i radości ze wspólnie zbudowanego obiektu, pojawiły się podziały, anonimy, fałszywe oskarżenia. To boli – bo uderza nie tylko w ludzką pracę, lecz także w to, jak postrzega się naszą miejscowość.
Pragniemy, aby wszystkim Mieszkańcom Łęk Dukielskich żyło się dobrze – bez względu na wyznanie, pełnione funkcje, przekonania czy zamożność. Wszyscy jesteśmy dziećmi jednego Boga, wszyscy jesteśmy równi i wszyscy mamy prawo czuć się w tej wsi jak w domu.
Apel Zarządu Kółka Rolniczego
Drodzy Mieszkańcy, Prezes i Wiceprezes Kółka Rolniczego zapraszają każdego chętnego do współpracy. Drzwi są i zawsze były otwarte. Jednocześnie prosimy – jeśli ktoś nie chce działać, nie zamierza wspierać, nie widzi siebie w pracy społecznej – ma do tego pełne prawo. Ale bardzo prosimy: nie przeszkadzajcie, nie dzielcie, nie działajcie na szkodę jakiejkolwiek organizacji, bo to zabija społeczną pracę i obywatelskość. W tak małej społeczności każdy widzi, kto buduje, a kto burzy.
Podsumowanie
Kółko Rolnicze działa społecznie ponad 130 lat; WCKW to jedyny w Polsce Dom Kultury wybudowany przez organizację wiejską; Fundacja Łęki Dukielskie utrzymuje obiekt i prowadzi działalność kulturalną; Trwałość dotacji wymaga organizowania wydarzeń i aktywności; Współpraca mieszkańców jest kluczowa dla przyszłości WCKW; Łęki Dukielskie zasługują na jedność i szacunek.
Życzymy Państwu spokojnych i zdrowych Świąt Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku 2026!
Z wyrazami szacunku,
Zarząd Kółka Rolniczego w Łękach Dukielskich
Prezes Małgorzata Tomkiewicz
Wiceprezes Piotr Węgrzyn